MEDRESE VE OTORİTE: SİİRT TİLLO MEDRESELERİ ÖRNEĞİ

Author:

Number of pages: 8-17
Year-Number: 2017-12

Abstract

İslam’da, dini eğitim kurumlarının ortak adı medresedir. Selçuklu ve Osmanlı yönetimlerinde devlet himayesinde bulunan medreseler Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasının hemen ardından, 1924 yılında kapatıldı. Ancak Şark/Doğu ya da Kürt Medreseleri olarak adlandırılan medreseler bugüne kadar faaliyetlerine devam etti. Bu medreselerden iki tanesi, Siirt’in Tillo’da ilçesinde bulunan ve bu nedenle Tillo medreseleri olarak adlandırılan medreselerdir. Tillo medreselerinin, Siirt kentinde yaşayanların zihniyetleri ve pratikleri üzerindeki etkisinin ana hatlarıyla anlaşılmaya çalışıldığı bu çalışmaya kaynaklık eden veriler 2017 yılının Nisan ve Mayıs aylarında Siirt kentinin tamamında, dengeli bir dağılımla yürütülen saha araştırması ile elde edildi. Saha araştırmasında, yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla, 15 ve üstü yaşlardan 166 kişiyle; bir başka deyişle 158.574 olan Siirt kent nüfusunun %0.1’ini aşkın bir kesimiyle görüşüldü. Araştırma neticesinde temel olarak, Tillo medreselerinin Siirt halkı üzerinde politik, sosyal, ekonomik ve bunlarla karşılaştırılamayacak kadar yüksek bir dini otoriteye sahip olduğu tespit edildi.

Keywords

Abstract

In Islam, common name of religious educational institutions is ‘madrasa’. Madrasas which were under protection in the administrations of Seljuk and Ottoman have been closed right after the foundation of the Republic of Turkey in 1924. Nevertheless, the ones named Oriental/Eastern or Kurdish Madrasas have continued their activities till today. Two of these madrasas are located in Siirt’s Tillo district and for this reason, they are called Tillo madrasas. The data aiming to understand the effect of Tillo madrasas over the mentality and practice of the people living in Siirt city, were obtained in the months of April and May of the year 2017, with a balanced field research in the entire city of Siirt. In the field research, using a structured interview form, (15 years old and over) 166 people were interviewed; in other words over 0.1 % of Siirt’s urban population which is 158,574. As a result of the research, basically, it is detected that, Tillo madrasas have political, social, economic and more than these a higher religious authority over Siirt people.

Keywords