Simülasyon ve Hipergerçeklik Kuramı Çerçevesinde Yoksulluğun Sosyal Medyada Temsili: Instagram Örneği
Author :
Abstract
Çalışma, yoksulluk olgusunun popüler sosyal medya platformlarından biri olan Instagramdaki sunum biçimlerini Jean Baudrillard'ın simülasyon ve hipergerçeklik kuramı ekseninde analiz etmektedir. Sosyal medyanın, yoksulluğu, maddi ve yapısal gerçekliğinden kopartarak onu bir gösteriye, duygusal tepki üretmeye yönelik bir imaja dönüştürdüğü savunulmaktadır. Bu süreçte yoksulluk, kendi gerçekliğinin yerini alan ve "gerçekten daha gerçek" bir simülasyona dönüşerek hipergerçeklik alanına dahil olmaktadır. Kullanıcılar, paylaşılan içerikler aracılığıyla yoksulluğun kendisine değil, onun estetikleştirilmiş, dramatize edilmiş ve anlık tüketime uygun hale getirilmiş kopyalarına maruz kalmaktadır. Bu durum, yoksulluğa yönelik toplumsal farkındalığı artırmak yerine, onu bir "gösteri toplumu" nesnesine indirgeyerek apolitikleşmesine ve kanıksanmasına yol açma riski taşımaktadır. Çalışma, sosyal medyadaki yoksulluk temsillerinin, Baudrillard'ın işaret ettiği gibi, gerçeğin çöküşü ve yerini simülakrların alması sürecinin çağdaş bir örneği olduğunu iddia etmektedir. Çalışmada elde edilen bulgular, yoksulluk deneyimlerinin sıklıkla dramatik kurgular, estetik filtreler ve duygusal müziklerle “seyirlik” hâle getirildiğini; böylece gerçek koşullardan uzaklaşıp Baudrillard’ın tanımladığı hipergerçek temsillere dönüştüğünü göstermektedir. Yardım öykülerinde, içerik üreticileri, anlatının merkezine yerleşirken yardım alan bireyler edilgen konumda kalmakta, bu durum da yardım pratiklerini etik bağlamından koparıp “beğeni” ve “takip” odaklı performanslara indirgemektedir. Etik açıdan en kritik bulgulardan biri, özellikle çocukların yüzlerinin sansürsüz gösterilmesi ve yardım alan kişilerin mahremiyetinin ihlal edilmesidir. İzleyici yorumlarının büyük bölümü, yoksulluğun yapısal boyutlarından ziyade içerik üreticisini öven ve duygusal etkiyi pekiştiren niteliktedir; böylece yoksulluğun toplumsal katmanları silikleşmektedir.
Keywords
Abstract
The study analyzes the presentation of the phenomenon of poverty on Instagram, one of the popular social media platforms, on the axis of Jean Baudrillard's theory of simulation and hyperreality. It is argued that social media detaches poverty from its material and structural reality and transforms it into a spectacle, an image aimed at generating an emotional response. In this process, poverty is included in the field of hyperreality by turning into a simulation that replaces its own reality and becomes “more real than reality”. Through shared content, users are exposed not to poverty itself, but to its aestheticized, dramatized and instantly consumable copies. Instead of raising social awareness of poverty, this situation risks reducing it to an object of “society of spectacle”, leading to its apoliticization and canonization. The study argues that representations of poverty on social media are a contemporary example of the process of the collapse of reality and its replacement by simulacra, as Baudrillard points out. The findings of the study show that experiences of poverty are often turned into “spectacles” with dramatic fictions, aesthetic filters and emotional music; thus, they move away from real conditions and turn into hyper-real representations defined by Baudrillard. In aid stories, while the content producers are placed at the center of the narrative, the individuals receiving help remain in a passive position, which detaches aid practices from their ethical context and reduces them to performances focused on “liking” and “following”. One of the most critical findings in terms of ethics is that especially the faces of children are shown uncensored and the privacy of aid recipients is violated. Most of the audience comments praise the creator and reinforce the emotional impact rather than the structural dimensions of poverty, thus obscuring the social layers of poverty.
