TEKKE MUSİKİSİNDE MÜBAREK AY VE GÜNLERE GÖRE ESER BESTELENME GELENEĞİNDE RAMAZAN ÖRNEĞİ

Author:

Number of pages: 115-126
Year-Number: 2021-28

Abstract

Türk Musikisi içinde geniş bir yere sahip olan Dinî Musiki; Cami Musikisi ve Tekke Musikisi alt başlıkları ile incelenir. Belli bölümlerinde iç içe geçmiş olan bu iki tür içinde özellikle Tekke Musikisi, geleneğimizde mübarek gün ve aylar için bestelenmiş dinî musiki formlarının ait oldukları dönemlerde özellikle tekkelerde icra edilmeleriyle farklılık ve zenginlik kazanmıştır. Tekkelerin kapatılmasından sonra bu kültürün toplum hafızasından önemli ölçüde silinmiş olmasına rağmen geçmişten günümüze gelebilen eserler, sonradan bestelenmiş ve hâlâ bestelenmeye devam edilen eserlerle birlikte yeni bir repertuvar oluşturmuş durumdadır. Bugün toplamda sayıları yaklaşık dört bini bulan Dinî Musiki eserleri içinde özel gün ve aylar için bestelenmiş olan formlar bu sayının dörtte birini oluşturmaktadır. Ramazan ayı için bestelenmiş dinî musiki formlarının geçmişten günümüze ulaşmış olan bölümü önemli sayıda bir repertuvar oluşturamasa da yeni bestelenen eserlerle birlikte incelemeye değer bir bütünlük halindedir. İlahilerin çoğunlukta olduğu Ramazan ayına özel eserler bu mübarek ayın gelişini müjdeleyen, gidişine veda eden, Kadir gecesinin ve Kur’an-ı Kerim’in kudsiyyetini dile getiren temalara sahiptir. Bestelenirken belli makam ve usûller tercih edilmiştir. Güftelerin seçiminde belli isimler öne çıkmaktadır. Bu tip ortak özellikleriyle, tekke musikisi içinde ilgi çekici bir alt grup olarak görülmektedirler. 

Keywords

Abstract

Religious Music, which has a large place in Turkish Music; is studied under the subtitles of Mosque Music and Tekke Music. Among these two genres, which are intertwined in certain parts, Tekke Music has gained diversity and richness, especially when religious music forms composed for blessed days and months in our tradition were performed especially in tekkes. Although this culture has been erased from the memory of the society after the closure of the tekkes, the works that have survived from the past to the present have formed a new repertoire together with the works that were later composed and still continue to be composed. The forms composed for special days and months among the Religious Music works, which are about four thousand in total today, constitute one fourth of this number. Although the part of the forms of religious music composed for the month of Ramadan that has survived from the past to the present day cannot constitute a significant number of repertoires, it is worth examining together with the newly composed works. The works special to the month of Ramadan, where hymns are the majority, have themes that herald the coming of this blessed month, say goodbye to its departure, and express the holiness of the night of Power and the Holy Qur'an. While composing, certain maqams and styles were preferred. Certain names come to the fore in the selection of lyrics. With this type of common features, they are seen as an interesting sub-group in tekke music.

Keywords