TARİH MANZUMELERİNDE LALELİ CAMİİ

Author:

Number of pages: 72-83
Year-Number: 2021-28

Abstract

Klasik Türk şiirinde şairler, yaşadıkları dönemin tanığı olarak içinde bulundukları dönemin önemli olaylarını şiirlerinde işlemişlerdir. Siyasi, askerî, kültürel, sosyal alanlarda ortaya çıkan değişimin yaşandığı XVIII. yüzyıl, özellikle muhtevada görülen değişim ile gerçek yaşamın daha çok ele alındığı bir dönem olmuştur. Cülustan bayrama, doğumdan ölüme kadar her türlü olaya tarih düşüren divan şairleri, yaşadığı dönemin önemli yapıları olan camiler, medreseler, konaklar, çeşmeler, saraylar gibi birçok mimarî eser için de tarih manzumesi yazmışlardır.  Bu çalışmada, III. Mustafa tarafından yaptırılmasına rağmen Sultan’ın adını taşımayan XVIII. yüzyılın önemli eserlerinden biri olan Laleli Camii’nin Fıtnat Hanım, Mehmed Şerif ve Şâkir divanlarında yer alan tarih manzumelerine göre değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışma, giriş bölümünden sonra iki bölümden meydana gelmektedir. İlk bölümde Sultan III. Mustafa tanıtılmış, ikinci bölümde ise manzumelere yer alan caminin kubbesi, kandili, aydınlığı, ruhaniyeti, Laleli semtinde olması gibi özellikleri ele alınarak gerçekliğin şairin dünyasındaki biçimi incelenmiştir.

Keywords

Abstract

In Classical Turkish poetry, poets addressed significant events that they witnessed in their respective periods. In the 18th century that witnessed political, military, cultural and social changes, a parallel change was observed in the content and poets increasingly addressed real life events. Divan poets, who chronologized all types of events including enthronements, holidays, birth, and death, also wrote historical poems about several architectural works such as contemporary mosques, madrasahs, mansions, fountains, and palaces. The present study aims to investigate the Laleli Mosque, a significant 18th century work, which does not bear the name of Mustafa III, although it was built by this Sultan, based on the historical poems included in the divans by Fıtnat Hanım, Mehmed Şerif and Şâkir. The study includes two sections excluding the introduction. In the first section, Sultan Mustafa III is introduced, and the dome, the lamp, illumination, spirituality of the mosque, and its location at Laleli district were analyzed based on the poems in the second section, and the form of reality in the world of poets was investigated.

Keywords