ISSN:2149-083X
Giriş Yap Üye Ol

II.MAHMUD DÖNEMİNDE KAMUOYU OLUŞTURMADA BEKTAŞÎ, MEVLEVÎ VE HALİDÎ TARİKATLERİNİN ROLÜ:


Sultan II.Mahmud dönemi yoğun dış siyasi olayların yaşandığı ve bunun yanında pek çok ıslahatın yapıldığı bir dönemdir. II.Mahmud, kendinden önceki bir çok padişahın yapmak isteyip de yapamadığı hatta bazan bu teşebbüsleri sebebiyle canından olduğu yenilikleri hayata geçirmiş bir hükümdardır. Başta yeniliklerin önündeki en büyük engel olan Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılması olmak üzere pek çok Batılılaşma hareketi onun döneminde başlamıştır. Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasıyla birlikte daha rahat hareket imkanı bulan II.Mahmud, sadece askerî alanda değil yeni eğitim kurumlarının açılması, nüfus sayımı yapılması, nezaretlerin kurulması gibi pek çok alanda yenilikler yapmıştır. Yapılacak bu yeniliklerin önünde askerden sonra en büyük engel ulemâ ve meşâyih idi. Okuma-yazma oranının düşük olduğu Osmanlı Devleti’nde dînî hassasiyeti fazla olan toplumu yönlendirmede, ulemâ ve meşâyihin görüşlerine büyük değer veriliyordu. Yani insanlar okuyup bir fikre bağlanarak bunun savunuculuğunu yapmaktan ziyade kendileri için rol-model olabilecek, her şeyin doğrusunu bilen kişiler olarak gördüğü ulemâ ve meşâyihin yolundan gitmeyi daha salim bir yol olarak görüyorlardı. II.Mahmud, kamuoyunun gücünü ve kamuoyu oluşturmada ulema ve meşâyihin büyük rolünü keşfetmekle kalmamış aynı zamanda yapacağı yeniliklerde bu gücü arkasına almayı bilmiştir. Bu çalışmada II.Mahmud’un tarikatlerden ve tekke şeyhlerinden yenilikler için yararlanması, yenilikler lehine kamuoyu oluşturma ya da en azından halkın yeniliklere tepkisini önlemede ne tür bir yol izlediğini inceleyeceğiz.


Anahtar Kelimeler


II.Mahmud, yenilik, ulema, meşayih.

Yazar: Dilek ARIBOĞA -
Sayfa Sayısı: 150-167
DOI: http://dx.doi.org/10.16989/TIDSAD.1725
Tam Metin:
Türk & İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi
E-Mail Aboneliği

E-Bülten'e abone olarak güncel haberlerin mailinize gelmesini sağlayabilirsiniz

© Copyright Asos Eğitim Bilişim Danışmanlık / Akademik İletişim . Tüm Hakları Saklıdır.