Author :
Abstract
Yapay zekâ temelli teknolojilerin gazetecilik alanına hızla entegre olması, haber üretim süreçlerinden editoryal karar alma mekanizmalarına, dağıtım pratiklerinden kamusal güven ilişkilerine kadar uzanan kapsamlı bir dönüşümü beraberinde getirmektedir. Bu makale, yapay zekânın gazetecilik pratiği üzerindeki etkilerini “tehditler ve fırsatlar” ikiliğinin ötesine taşıyarak, söz konusu dönüşümü editoryal özerklik ve gazetecilik mesleğinin normatif kimliği ekseninde ele almayı amaçlamaktadır. Çalışmada otomatik haber yazımı, algoritmik içerik öneri sistemleri, veri temelli habercilik uygulamaları ve üretken yapay zekâ araçlarının, editoryal sorumluluk, mesleki muhakeme ve kurumsal karar alma süreçlerini nasıl yeniden yapılandırdığı kavramsal düzeyde analiz edilmektedir. Bu bağlamda yapay zekânın haber üretiminde hız, ölçeklenebilirlik ve maliyet etkinliği sağlayarak gazeteciliğin operasyonel kapasitesini artırdığı; buna karşılık doğruluk, şeffaflık, editoryal sorumluluk, mesleki özerklik ve istihdam güvencesi gibi temel gazetecilik ilkeleri açısından yeni gerilim alanları yarattığı vurgulanmaktadır. Özellikle algoritmik önyargı, dezenformasyonun otomasyonu ve sentetik medya üretimi, editoryal kontrol mekanizmalarını zayıflatma ve gazeteciliğin kamusal güvenilirliğini aşındırma potansiyeli taşıyan başlıca risk alanları olarak değerlendirilmektedir. Makale, yapay zekâyı gazeteciliği ikame eden ya da kaçınılmaz biçimde belirleyen bir unsur olarak konumlandırmak yerine, insan denetimi, etik çerçeveler ve editoryal özerklikle birlikte düşünülmesi gereken sosyo-teknik bir yapı olarak ele almaktadır. Bu çalışma, yapay zekâ destekli gazeteciliğin geleceğinin teknolojik kapasiteden ziyade, bu kapasitenin hangi mesleki ve kamusal değerler doğrultusunda yönlendirileceğine bağlı olduğunu savunmaktadır.
Keywords
Abstract
The rapid integration of artificial intelligence–based technologies into journalism has brought about a far-reaching transformation extending from news production processes to editorial decision-making mechanisms, from distribution practices to relationships of public trust. This article aims to move beyond the binary framing of “threats and opportunities” in discussions of AI’s impact on journalistic practice, and instead examines this transformation through the lenses of editorial autonomy and the normative identity of journalism as a profession. The study offers a conceptual analysis of how automated news writing, algorithmic content recommendation systems, data-driven journalism practices, and generative AI tools are reshaping editorial responsibility, professional judgment, and institutional decision-making processes. In this context, it is emphasized that while AI enhances the operational capacity of journalism by providing speed, scalability, and cost efficiency in news production, it simultaneously generates new areas of tension with regard to core journalistic principles such as accuracy, transparency, editorial accountability, professional autonomy, and employment security. In particular, algorithmic bias, the automation of disinformation, and the production of synthetic media are identified as major risk areas with the potential to weaken editorial control mechanisms and erode journalism’s public credibility. Rather than positioning artificial intelligence as a substitute for journalism or as an inevitably determinative force, the article conceptualizes it as a socio-technical configuration that must be considered alongside human oversight, ethical frameworks, and editorial autonomy. This study argues that the future of AI-supported journalism depends not primarily on technological capacity, but on how that capacity is guided by professional norms and public values.
