Author :
Abstract
Öz: Metinlerarasılık, 1960’lı yılların sonlarında Fransız edebiyat kuramcısı Julia Kristeva (d. 1941) tarafından ortaya atılan ve metinler arasındaki ilişkileri inceleyen bir kuramdır. Arap edebiyatında “tanâṣ” kavramıyla eşdeğerliği sağlanan metinlerarasılık, her ne kadar modern dönemin bir ürünü olarak görünse de geçmişi çok eskiye dayanan köklü bir yöntemdir. Bu çalışmada, metinler arasındaki sonsuz bağlardan yola çıkarak Suriyeli şair ʿAli Ṣâliḥ el-Câsim’in (d. 1972) dört şiir divanında Kur’ân-ı Kerîm ile yaptığı metinlerarasılık örnekleri incelenmiştir. el-Câsim’in güçlü ve derin manalar barındıran ve Müslüman şairler için temel ilham kaynağı oluşturan Kur’ân-ı Kerîm ile kurduğu ilişkiyi analiz etmek ve dinî bir metni şiirsel söylemlerine nasıl uyarladığını ortaya koymak bu çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Şairin eserleri, metinlerarasılık kuramı çerçevesinde ele alınarak ayet, kıssa, dinî imge, söylem ve kavramlara yapılan açık ve kapalı göndermeler bakımından değerlendirilmiştir. Son olarak, tespit edilen bulgular Kur’ân-ı Kerîm metniyle karşılaştırmalı olarak yorumlanmıştır. İncelenen örneklerden hareketle şairin, lafız iktibasının yanı sıra Kur’ân-ı Kerîm’den farklı kalıpları ve üslûpları alıntılayarak dönüştürdüğü ve çeşitli kıssalardan esinlenerek onları kendi şiirinin poetik yapısına göre yeniden ürettiği görülmüştür. Ayrıca eserlerinde sade ve anlaşılır bir üslûp kullanmayı tercih eden el-Câsim’in, kendisi için temel ilham kaynağı oluşturan ayet ve kıssaları okuyucuya kolayca sezdirdiği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, el-Câsim’in şiirlerinde dinî metne ait söylemlerin estetik bir dönüşümden geçirilerek anlamın daha derin ve zengin bir yapı kazandığını göstermektedir.
Keywords
Abstract
Abstract: Introduced by the French literary theorist Julia Kristeva (b. 1941) in the late of 1960’s, intertextuality is an theoretical approach that examines the relationships between texts. In Arabic literature, intertextuality is regarded as equivalent to the concept of “tanas” and although it is recognized as a product of the modern era, it is a deeply rooted method that extends to far past. In this study, by drawing on the endless connections of texts, the examples of intertextuality with the Holy Qur’an in four poetry collections of the Syrian poet Ali Salih al-Jasim (b. 1972) are examined. The primary aim of this study is to analyze the relationship of al-Jasim and the Holy Qur’an, which contains powerful and deep meanings and has been a source of inspiration for Muslim poets and to reveal how he adapts a religious text to a poetic discourse. The works of the poet are examined within the framework of intertextuality theory and with regard to the explicit and implicit references to verses, narratives, religious imagery, discourse, and concepts. Ultimately, the findings are interpreted comparatively with the Holy Qur’an text. Based on the analyzed examples, it is observed that, in addition to lexical elements, the poet has transformed different expressions and styles borrowed from the Holy Qur’an, and that he has reproduced narratives inspired by various Qur’anic stories in line with his poetic structure of his works. Moreover, it is ascertained that al-Jasim, who prefers plain and clear style in his works, easily conveys the verses and narratives, constituting his primary source of inspiration, to the reader. The obtained findings demonstrate that in al-Jasim's poems, the discourses that belong to the religious text undergo an aesthetic transformation and the meaning acquires a deeper and richer structure.
