Author :
Abstract
Bu çalışma, modern Arap edebiyatının önemli isimlerinden Necîb el-Kîlânî’nin 1984’te yayımlanan Leyâlî’s-Suhâd (Uykusuz Geceler) adlı romanını yapısal ve tematik yönleriyle ele almaktadır. Çalışmamızda, metin çözümlemesi yöntemi kullanılarak romanın olay örgüsü, anlatıcı, zaman ve mekân ilişkisi, anlatım teknikleri ve üslûp özellikleri kapsamlı bir şekilde analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular eserin merkezinde birey ile toplum arasındaki gerilimin bulunduğunu göstermekte olup özgürlük arayışı, siyasî baskı, ahlâkî çözülme, kimlik bunalımı ve psikolojik yıpranma gibi temalar roman boyunca iç içe ilerlemektedir. Yazar, baskı altında sıkışan bireyin yalnızca dış dünyayla değil, kendi vicdanı ve değerleriyle de mücadele edişini ortaya koymaktadır. Böylece roman, siyasî eleştirinin ötesine geçip insanın iç dünyasını ön plâna çıkarmaktadır. Eserde birinci tekil anlatıcının tercih edilmesi, okuru başkarakterin zihnine doğrudan yaklaştırarak onun korkuları, tereddütleri ve iç çatışmaları daha gerçekçi bir biçimde hissetmesini sağlamaktadır. Bu anlatım biçimi, romana güçlü bir psikolojik derinlik kazandırmaktadır. Eserde kullanılan mekân biçimi de oldukça dikkat çekicidir. Ev, hapishane ve yurtdışı gibi yerler yalnızca olayların geçtiği fiziksel mekânlar olmayıp aynı zamanda başkarakterin özgürlük ile yabancılaşma arasında gidip gelen ruh hâlini yansıtan simgesel birer unsur olarak da ele alınmıştır. Sonuç olarak, Leyâlî’s-Suhâd romanı, siyasî mücadelenin yanısıra bireyin iç dünyasındaki ahlâkî ve varoluşsal sorgulamalarını da ön plâna çıkarmaktadır. Çalışmanın modern Arap edebiyatında özgürlük ve kimlik konuları hakkında yapılacak yeni araştırmalara katkı sağlaması beklenmektedir.
Keywords
Abstract
This study addresses the novel Layâlî al-Suhâd (Sleepless Nights) by Necîb el-Kîlânî, one of the leading figures of modern Arabic literature, published in 1984, through its structural and thematic aspects. In our study, the novel's plot, narrator, time-space relationship, narrative techniques, and stylistic features are comprehensively analyzed using the textual analysis method. The findings show that there is a tension between the individual and society at the center of the novel, and themes such as the quest for freedom, political pressure, moral disintegration, identity crisis, and psychological exhaustion proceed intertwined throughout the novel. The author reveals the individual, trapped under pressure, struggles not only with the external world but also with their own conscience and values. Thus, the novel goes beyond political criticism and brings the human inner world to the forefront. The preference for a first-person narrator allows the reader to approach the protagonist's mind directly, making them feel his fears, hesitations, and internal conflicts more realistically. This narrative style brings the novel a strong psychological depth. The form of space used in the work is also quite remarkable. Places such as home, prison, and abroad are treated not only as physical spaces where events occur, but also as symbolic elements reflecting the protagonist's state of mind, shifting between freedom and alienation. In conclusion, the novel Leyâlî’s-Suhâd highlights moral and existential inquiries within the individual's inner world besides political struggle. The study is expected to contribute to new research on freedom and identity subjects in modern Arabic literature.
