Author :
Abstract
Toplumların tarihsel süreçleri içinde, maddi manevi birikimlerinin tümü kültürü oluşturmaktadır. Kültür hafızasını taşıyan ögelerden olan motif ve figürler var olduğunu yapının köklerinden beslenmektedir. Devrinin geleneklerini, inancını ve yaşam izlerini yansıtır. Tüm bu olgular bütünün, ilkel dönemlerden günümüze dek kullanımı süregelmiş olup bu ögelerin, biçimsel dönüşümü, anlam içeriği ve değişimiyle kültürel aktarımın bir parçası olduğunu görülmektedir. Genel bir tanımla simgeler, toplumunun tarihini ve kültürel değerlerini kapsayan bir aktarım aracı olarak birer imgeye dönüşmüşlerdir. Türk kültüründe de bu süreci destekleyen birçok sembolik motif ve figür bulunmaktadır. Bunlardan biri olan simurg, yalnızca mitolojik bir varlık değil, köklü bir geleneğinin bir parçası olarak önem atfedilen figürlerdendir. Sembolik birer anlatı parçası olan figür, süreç içinde farklı kültürlerle etkileşim yoluyla çok yönlü anlamlar kazanmış, doğuş, ölümsüzlük, koruma, bilgelik ve hakikate ulaşma gibi kavramlarla ilişkilendirilmiştir. Mimari çini bezemelerinden seramik kaplara kadar oldukça geniş kullanım alanlarında varlık göstermiştir. Salt süsleme unsuru olarak değil hem anlatım aracı hem de manevi anlamlarıyla kullanılmıştır. Günümüz çini ve seramik sanatında da farklı tekniklerle üretilen eserlerle de varlığını sürdürmektedir. Çağdaş seramik sanatçıları, bu figürü kimi zaman sembolik olarak, kimi zaman kendi sanat katmanlarında yeniden yorumlayarak kullanmaktadırlar. Bu makale, simurg figürünün, bir kültür ögesi olarak tarihsel kökenlerini, geçmişten günümüze aktarımını, kültürel kimlik inşasındaki dönüşümü ve güncel seramik sanatında eserlere nasıl yansıdığını incelemeyi amaçlamaktadır.
Keywords
Abstract
In the historical processes of societies, all their material and spiritual accumulations constitute culture. Motifs and figures, which are elements carrying cultural memory, are nourished from the roots of the structure. It reflects the traditions, beliefs and traces of life of the era. It is seen that the use of all these phenomena has continued from primitive periods to the present day and that these elements are a part of cultural transmission with their formal transformation, meaning content and change. In general, symbols have become images as a means of transmission that encompasses the history and cultural values of their society. There are many symbolic motifs and figures that support this process in Turkish culture. Simurg, one of these, is not only a mythological being, but also a figure that is attributed importance as a part of a deep-rooted tradition. As symbolic narrative fragments, figures have acquired multifaceted meanings through interaction with different cultures, becoming associated with concepts such as birth, immortality, protection, wisdom, and the pursuit of truth. It has existed in a wide range of areas from architectural tile decorations to ceramic vessels. It has been used not only as an ornamental element but also with both its narrative and spiritual meanings. It continues to exist in contemporary ceramic and tile art with works produced with different techniques. Contemporary ceramic artists use this figure sometimes symbolically, sometimes by reinterpreting it in their own artistic layers. This article aims to examine the historical roots of simurgh as a cultural element, its transmission from the past to the present, the transformation in the construction of cultural identity, and how it is reflected in works in contemporary ceramic art.
