Küresel Buğday Piyasası ve Gıda Güvenliği: Üretim, Tüketim ve Ticaret Dinamikleri

Author :  

Year-Number: 2026-50
Language : Türkçe
Subject : Beşeri ve İktisadi coğrafya
Number of pages: 48
Mendeley EndNote Alıntı Yap

Abstract

Bu çalışma, küresel buğday piyasasının üretim, tüketim, stok ve ticaret dinamiklerini gıda güvenliği perspektifinden inceleyerek piyasanın yapısal özelliklerini ve kırılganlıklarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, FAO’nun gıda güvenliğine ilişkin bulunabilirlik, erişim, kullanım ve istikrar boyutlarını temel almakta; küresel buğday piyasasının bu boyutlar üzerindeki etkilerini bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmektedir. Çalışmada USDA, FAO, OEC ve Worldometer verileri kullanılmış; trend analizi ile birlikte Herfindahl–Hirschman Endeksi (HHI), CR4 ve CR8 yoğunlaşma oranlarından yararlanılmıştır. Bulgular, küresel buğday üretiminin artmaya devam ettiğini, ancak talep artışının daha hızlı gerçekleştiğini ortaya koymaktadır. Üretim coğrafi olarak görece dağınık bir yapıya sahip olmasına rağmen, stokların ve ihracatın sınırlı sayıda ülke üzerinde yoğunlaştığı belirlenmiştir. Özellikle Çin’in dünya buğday stoklarının yaklaşık %45’ini elinde bulundurması ve küresel ihracatın büyük ölçüde birkaç ülke tarafından gerçekleştirilmesi, arz güvenliği açısından önemli kırılganlıklar meydana getirmektedir. Küresel üretim artışlarına rağmen yüz milyonlarca insan yetersiz beslenme sorunu yaşamaktadır. Bu durum gıda güvenliğinin üretim miktarı yanında, gelir dağılımı, satın alma gücü, ticaret bağımlılığı, altyapı yetersizlikleri, jeopolitik belirsizlikler ve iklim değişikliği gibi faktörlerin de belirleyici olduğunu göstermektedir. Küresel gıda güvenliğinin sürdürülebilir biçimde sağlanabilmesi için üretim verimliliğinin artırılması, iklim dirençli tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması, stratejik stok yönetiminin güçlendirilmesi ve uluslararası ticaret ağlarının dayanıklılığının artırılması gerekmektedir.

Keywords

Abstract

The study aims to explore the structural characteristics and vulnerabilities of the global wheat market by investigating the dynamics of its production, consumption, stockholding and trade from a food security perspective. We assess the impacts on food security of the global wheat market through a comprehensive approach based on the four dimensions of food security (availability, access, utilisation and stability) defined by the FAO. The paper is based on the data from USDA, FAO, OEC and Worldometer databases and uses trend analysis and the Herfindahl–Hirschman Index (HHI), CR4 and CR8 concentration ratios. Results show that world wheat production is still increasing, but that demand has been increasing faster. Wheat production is geographically dispersed to a large degree, but stocks and exports are concentrated in a few countries. China, in particular, holds some 45% of global wheat stocks. World wheat exports are dominated by a few countries, which makes for significant vulnerabilities in terms of supply security. Yet, despite a steady growth of world production, as many as hundreds of millions of people are still suffering from undernourishment. This shows that the food security situation is not only dependent on the volume of production, but also on income distribution, purchasing power, trade dependence, poor infrastructure, geopolitical conflicts and climate change. To ensure sustainable global food security, we need to boost agricultural productivity, foster climate-smart agriculture, enhance strategic stock management and raise the resilience of international trade networks.

Keywords

Geography, Global Food Security, Wheat Trade, Hunger, Climate Change, Supply Security


                                                                                                                                                                                                        
  • Article Statistics