EVLİYA ÇELEBİ SEYAHATNAMESİNDEKİ HALI VE KUTSAL GİYİM KUŞAM

Author:

Number of pages: 342-357
Year-Number: 2017-10

Abstract

Bu bildirideki konu Evliya Çelebinin Seyahatnamesinde bahsettiği kutsal objelerdir. Bunlar Nahçivan kilisesinden Halıçe (halı),Hz. Muhammedin el izi olduğu iddia edilen deri parçası, Gurune Tacı (Aleksander Tacı) ve Huşeng Şah tacıdır.Evliya Çelebi yazılarında gittiği bütün yerlerin genel durumu, coğrafi konumu, tarihi, halkının özellikleri, dili, dini, kıyafetleri, sanatları, gündelik yaşamları, tarih, karşılaştırmalı coğrafya, sanat tarihi ve etnografya açısından eşsiz bilgiler, dinler tarihi açısından önemli mesajlar vermektedir. Osmanlı toplumundaki Müslim-Gayrimüslim ilişkileri, gayrimüslim halkların gündelik hayatları, ekonomik ve kültürel durumları, nüfusları, ibadet yerleri, inanç ve itikatları, farklı topluluklara ait öyküler, türküler, halk şiirleri, söylenceler, masal, mani, ağız ayrılıkları, halk oyunları, giyim-kuşam, düğün, eğlence, inançlar, komşuluk bağlantıları, toplumsal davranışlar, sanat ve zanaat varlıkları, gezilen yörelerin evlerinden, cami, mescid, çeşme, han, saray, konak, hamam, kilise, manastır, kule, kale, sur, yol, havra gibi değişik yapıların bütün özellikleri; bunların yapılış yılları, onarımları, yapan, yaptıran veya onaranlarından. Bulunduğu bölgelerin mutfak kültürü ile ilgili zengin bilgiler. Gezilen bölgenin yönetiminden, eski ailelerinden, ileri gelen kişilerinden, şairlerinden, oyuncularından, çeşitli kademelerdeki görevlilerine kadar ayrıntılarıyla anlatılmaktadır.

Keywords

Abstract

The subject of the paper is the holy objects told in Evliya Celebi’s Travel Book. These are halice (carpet) from Nahcivan Church, leather piece claimed to bear the handprint of Mohammad, The Prophet, Gurune crown (crown of Alexander), and crown of Huasheng Shah. The analysis of 17 th century traveler Evliya Celebi’s ten- volume travel book revealed that it is a unique source of knowledge in terms of the general condition, geographicallocation, history, characteristics of the people, language, religion, clothing, art, everyday life, history, comparative geography, art history and etnography of the places he visited and gives important messages in terms of the history of religions. Stories, folk songs, poems, myths,fairy tales, riddles, folk dances, clothing, weddings, entertainments, beliefs, neighborhood relations and social behavior of different groups; characteristics of artistic objects and crafts, houses, mosques, prayer rooms, fountains, inns,palaces, mansions, Turkish baths, churches, monasteries, towers, castles, city walls, paths and synagogues; their years of construction, reparations, constructors and repairers; rich information of the cuisine of the places visited; their administration, old families, notables, poets, actors, various officials are elaborated in datail. The holy objects in the travel book will be examined and discussed in the light of such rich and diverse knowledge from differnt approaches.

Keywords