CÂHİLİYE DÖNEMİ ZÜHD EDEBİYATININ SOSYAL VE KÜLTÜREL HAYATA YANSIMALARI

Author:

Number of pages: 395-419
Year-Number: 2018-17

Abstract

İslam öncesi dönem uzun bir zaman dilimini ihtiva etmesi ve bu sürede peygamber gönderilmemesi sebebiyle cehalet artmış, insanların şeriatın getirdiği din ve hidayet hakkında bilgileri azalmıştı. Herkes nefsinin arzuları ve şehvetleri peşinde koşmaya başlamış, tevhit akidesi tahrif olmuş, bozuk görüşler yayılmıştı. Fakat Hanifler olarak isimlendirilen ve çoğu aydın kişilerden oluşan bir grup bütün bu rezillikleri reddetmişlerdir. Haniflerden bazıları ise çul giyerek kendilerini zühd ve ibadete vermişler ve devrin etkili iletişim aracı olan şiir ve hutbeler aracılığıyla putların sahte görüşlerini ortaya çıkararak insanları putlardan uzaklaştırmaya ve ıslah etmeye çalışmışlardır. Toplumu ıslah yolunda; tevhit, cennet, cehennem, takva, tevekkül ve sabır gibi konuları işleyerek Arapların düşüncelerini değiştirmeye diğer bir ifadeyle İslam’a giden yolu aydınlatmaya çalışmışlardır. Öte yandan Hanif zâhidler Arap diline daha önce Arapların bilmediği lafızları ve terkipleri kazandırarak bu alana da önemli katkılarda bulunmuşlardır. Bu çalışmada cahiliye döneminde zühd edebiyatının varlığı ve işlenen konular tespit edilmeye çalışılmış, bu konuların farklı perspektiflerden analizi yapılarak sosyal ve kültürel hayata yansımaları üzerinde durulmuştur.

Keywords

Abstract

Since the pre-Islamic period took a long period and any prophet was not sent during this period, ignorance increased, and the information about the religion and guidance brought by the Shariah was reduced. Everyone began to pursue their desires and lusts, the (tawheed) monotheism weakened and distorted opinions spread everywhere. However, a group called Hanifs and composed of many intellectuals rejected all these disgrace. Some of the Hanifs were wearing sacklots and devoting themselves to asceticism and worship. By means of poetry and sermons, which were effective communication tools of the time, they tried to keep people away from idols and to guide them by revealing the false views of idols. On the way of community improvement; they tried to change Arabs’ mind in other words to enlighten the way to Islam with emphasis of such issues as tawheed, heaven, hell, takwa (piousness), tawakkul (reliance), and patience. On the other hand, Hanif Zahids made important contributions to the Arabic language by bringing Arabic some words and compounds that the Arabs have never known before. In this study, it was tried to determine the existence of asceticism literature and to disclose its subjects in the pre-Islamic age of ignorance (Jahiliyya). Then the reflections of these subjects on social and cultural life were handled by analysing the subjects from different perspectives.

Keywords