XX. YÜZYILIN BAŞINDA BİTLİS’TE BİR AŞİRET REİSİ: HACI MUSA BEY

Author:

Number of pages: 45-58
Year-Number: 2018-19

Abstract

Osmanlı Devleti, XIX. yüzyılın sonu ile XX. yüzyılın başlarında büyük olaylara şahit olmuştu. Bu dönemde ülkede yaşanan siyasî ve sosyal gelişmeler arasında Sultan II. Abdülhamit’in daha önceki dönemlerde etkisi iyice azalmış olan aşiretlerin Hamidiye Süvari Alayları ile yeniden canlandırması önemli bir yer tutmuştu. Özellikle Doğu Anadolu’da büyük devletlerin kışkırtmalarıyla çıkan Ermeni isyanlarının bastırılmasında ve Birinci Dünya Savaşı sırasında Ermeni-Rus birliklerine karşı aşiretler önemli görevler ifa etmişlerdi. Bu aşiretler arasında Hacı Musa Bey’in Huytu Aşireti önemli yer tutmuştu. Aşiret, Bitlis’in savunulması ve Mustafa Kemal Paşa’nın komutasında düşman işgalinden kurtarılmasında da önemli bir yer almıştı. Milli Mücadele döneminin başında Mustafa Kemal Paşa’nın isteğiyle Erzurum’da toplanan kongreye çağrılan Hacı Musa Bey, kendisine düşman olan aşiretlerin fenalık yapmalarından çekindiği için katılmamıştı. Kongreye katılmadığı halde Heyet-i Temsiliye üyeliğine seçilmişti. Cumhuriyet’in ilk yıllarında doğuda patlak veren Şeyh Said İsyanı’nın hazırlanmasında etkisi olduğu ileri sürülen Hacı Musa Bey hükümetin güvenlik tedbirleri dolayısıyla Batı Anadolu’ya yerleştirdiği bölgenin ileri gelenleri arasında da bulunuyordu.

Keywords

Abstract

Ottoman Empire witnessed major events in the early of XX. century with the end of XIX. century. Among the political and social developments in the country during this period, the resurgence of the tribes, which had been under the influence of Sultan II. Abdulhamid in previous periods, with the Hamidiye Cavalry Regiments, had an important place. The rebellion of the Armenian revolts, especially in Eastern Anatolia with the provocations of the great states, during the First World War, the tribes carried out important tasks against the Armenian-Russian troops. Among these tribes Hacı Musa Beg’s Huytu Tribe had an important place. The Tribe also played an important role in defending, freeing Bitlis from enemy occupation under the command of Mustafa Kemal Pasha. Hacı Musa Bey who summoned by Mustafa Kemal Pasha, at the beginning of the period of National Struggle, to the congress convened in Erzurum, but he did not participate because he was afraid that the tribes who were hostile to him would be evil. Although he did not attend the congress, he was elected as a member of the Heyet-i Temsiliya. In the early years of the republic, Hacı Musa Bey, who was claimed to have an influence in the preparation of the Sheikh Said Rebellion that erupted in the east, was also among the notables of the region he placed in Western Anatolia due to security measures.

Keywords