MİLLÎ MÜCADELE RUHUNUN ÇOCUK TİYATROLARINA YANSIMASI

Author:

Number of pages: 56-66
Year-Number: 2020-24

Abstract

Bağımsızlığın vazgeçilmezliği ve vatanın kutsallığı fikriyle perçinlenen millî mücadele süreci, Türk milletinin tarih sahnesindeki seyrini ve yazgısını değiştiren bir dönem olur. Ulusumuzun mazisindeki bu çetin mücadele, öncesi ve sonrasıyla Türk tarihinde anılırken toplumsal belleğin kalıcı ürünleri olan edebî metinlerde de kendisini gösterir. Kurtuluş mücadelesi boyunca yaşananların edebiyatımızda, farklı türlerde, dönemin gerçekliğini yansıtan bir tutumla işlendiği görülür. Bu çalışmada, millî mücadele ruhunun çocuk tiyatrolarına yansıması, iki tiyatro metni örneği üzerinden değerlendirilecektir. Türk edebiyatında romancı ve öykücü kimliği ile öne çıkan Reşat Nuri Güntekin’in tiyatroya olan ilgisi dikkate değerdir. Güntekin, tiyatro yazarlığı sürecinde çocuklara kayıtsız kalmayarak onlara yönelik de eseler kaleme alır. Çünkü yazara göre, tiyatrodan terbiye ve ahlak noktasında istifade edilerek millî kimlik, toplumsal aidiyet bilinci kazandırılabilir. “İstiklal” adlı tiyatro da bu bağlamda yazılan bir metindir. Millî mücadelenin çocuk dünyasına aktarımına katkıda bulunan diğer bir çocuk tiyatrosu da Peyami Safa’nın üç perdelik “Gün Doğuyor” isimli tiyatrosudur. Çocuklara yönelik yazılmış her iki tiyatro eseri de, millî mücadele atmosferinin toplum içerisinde uyandırdığı millî kimlik bilincini ve manevi duygu yükselişini temel alan bir kurguya sahiptir. Toplum hafızasında yer edinen bu dönüm noktasını tiyatro sahnesine taşıma gayreti, çocuk tiyatrolarının gelişimine katkıda bulunurken tiyatronun tarihsel gerçeklikten de beslendiğini göstermektedir. Millî mücadelenin çocuk tiyatrosu sahasındaki yankısı olan “İstiklal” ve “Gün Doğuyor” adlı metinler, doküman analizi yöntemiyle tematik bir incelemeye tabi tutulacaktır. Elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmeye çalışılacaktır.

Keywords

Abstract

The national struggle, which was the indispensability of independence and riveted with the idea of the sanctity of the homeland, was a period that changed the course and destiny of the Turkish nation on the stage of history. This tough struggle in the history of our nation is remembered in Turkish history with its before and after, and it manifests itself in the literary texts, the permanent products of social memory. It is seen that what happened during the struggle for liberation was processed in the works with an attitude reflecting the reality of the period in different genres in our literature. In this present study, the reflection of the spirit of national struggle on children’s theaters will be evaluated through two examples of theater texts written for children. Reşat Nuri Güntekin, who stands out with his novelist and storyteller identity in Turkish literature, had a remarkable interest in theater. Güntekin does not remain indifferent to children during the process of writing a theater play and writes children’s theater plays because he believes that the consciousness of national identity and social belonging can be gained by utilizing theater plays in terms of education and morality. The play called “İstiklal” is a text written in this context. Another play that contributes to the transfer of national struggle to the world of children is Peyami Safa’s three-act play “Gün Doğuyor”. Both plays written for children have a fiction based on the national identity consciousness and spiritual emotion rise that the national struggle atmosphere arouses in the society. The effort to carry this turning point which gained a place in the memory of the society to the stage of theater contributes to the development of children’s theaters and shows that the theater is nourished from historical reality. The plays “İstiklal” and “Gün Doğuyor”, the reflection of the national struggle in the field of children’s theater, will be handled in a thematic analysis through the method of document analysis. The obtained data will be analyzed with descriptive and content analysis methods.

Keywords